RESTful API là gì ?

RESTful API là một tiêu chuẩn dùng trong việc thiết kế API cho các ứng dụng web (thiết kế Web services) để tiện cho việc quản lý các resource. Nó chú trọng vào tài nguyên hệ thống (tệp văn bản, ảnh, âm thanh, video, hoặc dữ liệu động…), bao gồm các trạng thái tài nguyên được định dạng và được truyền tải qua HTTP.

RESTful API hoạt động như thế nào?

Sau khi chúng ta biết được RESTful API là gì thì trong phần này chúng ta cùng tìm hiểu nguyên lý hoạt động của nó nhé. Giống như các giao thức truyền thông hay cấu trúc dữ liệu khác. Để hiểu được bản chất vấn đề thì trước hết cần phải hiểu nguyên lý hoạt động của nó.

REST hoạt động chủ yếu dựa vào giao thức HTTP. Các hoạt động cơ bản nêu trên sẽ sử dụng những phương thức HTTP riêng.

• GET (SELECT): Trả về một Resource hoặc một danh sách Resource.
• POST (CREATE): Tạo mới một Resource.
• PUT (UPDATE): Cập nhật thông tin cho Resource.
• DELETE (DELETE): Xoá một Resource.

Ưu điểm của RESTFUL API là gì ?

Vậy những lợi ích nó mang lại là gì ? So với các phương pháp khác nó sẽ có điểm gì vượt trội

Một số ưu điểm chính khi sử dụng RESTFUL API là:

• Giúp cho ứng dụng rõ ràng hơn
• REST URL đại diện cho resource chứ không phải hành động
• Dữ liệu được trả về với nhiều định dạng khác nhau như: xml, html, json….
• Code đơn giản và ngắn gọn
• REST chú trọng vào tài nguyên của hệ thống

GraphQL là một ngôn ngữ truy vấn API và một runtime để thực thi các truy vấn đó dựa trên dữ liệu hiện có của bạn. Nó được phát triển bởi Facebook vào năm 2012 và trở thành mã nguồn mở vào năm 2015. GraphQL cho phép client yêu cầu chính xác những gì họ cần và không có gì hơn, giúp tối ưu hóa việc lấy dữ liệu và giảm thiểu lượng dữ liệu không cần thiết.

GraphQL bao gồm 3 điểm đặc trưng bao gồm:

• Cho phép client xác định chính xác những dữ liệu gì họ cần
• GraphQL làm cho việc tổng hợp dữ liệu từ nhiều nguồn dễ dàng hơn
• Sử dụng một type system để khai báo dữ liệu.

GraphQL hoạt động như thế nào?

GraphQL sử dụng một hệ thống kiểu mạnh mẽ để mô tả dữ liệu của bạn. Khi một client gửi một truy vấn đến server GraphQL, server sẽ kiểm tra và xác thực truy vấn đó dựa trên schema đã được định nghĩa trước. Sau đó, server sẽ thực thi truy vấn và trả về dữ liệu dưới dạng JSON.

Quy trình làm việc của GraphQL có thể được tóm tắt như sau:

1. Định nghĩa Schema: Xác định các kiểu dữ liệu và mối quan hệ giữa chúng.
2. Gửi Truy vấn: Client gửi một truy vấn GraphQL đến server.
3. Xác thực Truy vấn: Server kiểm tra truy vấn dựa trên schema.
4. Thực thi Truy vấn: Server lấy dữ liệu từ các nguồn khác nhau và trả về kết quả cho client.

• Truy vấn Chính Xác: Client có thể yêu cầu chính xác những dữ liệu họ cần, giảm thiểu việc lấy dữ liệu không cần thiết.
• Chỉ Một Endpoint: Tất cả các truy vấn được gửi đến một endpoint duy nhất, đơn giản hóa việc quản lý API.
• Tính Linh Hoạt: Dễ dàng mở rộng và thay đổi schema mà không ảnh hưởng đến client.
• Phân Loại Dữ Liệu Phức Tạp: Khả năng truy vấn dữ liệu có mối quan hệ phức tạp một cách dễ dàng.

Tóm tắt RESTful API

✅ Ưu điểm

• Simple, dễ hiểu
• HTTP caching tốt (CDN)
• Stable, mature
• Debug dễ

❌ Nhược điểm

🔴 Overfetch

{
  "id":1,
  "name":"...",
  "email":"...",
  "address":"..."
}

👉 client chỉ cần name

🔴 Underfetch

• Phải gọi nhiều API

📌 Use case

• CRUD API
• Microservices
• Public API
• System đơn giản

Tóm tắt GraphQL

✅ Ưu điểm

🟢 No overfetch / underfetch

• Lấy đúng field cần

🟢 Flexible

• 1 request → nhiều resource

🟢 Strong typing (schema)

❌ Nhược điểm

🔴 Complex server

• Resolver logic phức tạp

🔴 N+1 problem

user → orders → items

👉 Query explosion

🔴 Caching khó

• Không tận dụng HTTP cache tốt

📌 Use case

• Frontend complex (SPA, mobile)
• Dashboard nhiều data
• Aggregation layer

Trade-off thực tế

🎯 REST = simplicity & performance

👉 Phù hợp khi:

• API rõ ràng
• Data structure ổn định
• Cần caching mạnh (CDN)

🎯 GraphQL = flexibility & DX

👉 Phù hợp khi:

• Frontend cần custom data
• Nhiều client khác nhau (web/mobile)
• Tránh multiple API calls